UG Media

რა ფასი აქვს ქალის შრომას?

ყოველ დილას, სოფელ ჭოპორტში მცხოვრები 68 წლის ლალი მზის ამოსვლამდე იწყებს მუშაობას. ის წველის ძროხას, კვებავს ქათმებს, აწესრიგებს ბოსტანს და ამზადებს საუზმეს ქმრისთვის, რომელიც ეტლსაა მიჯაჭვული.

მთელი დღის განმავლობაში ლალი უძღვება სახლის საქმეს, ასუფთავებს ეზოს, უვლის ხეხილს და ზრუნავს ქმარზე ყოველგვარი ანაზღაურების გარეშე.

ლალის სიტუაცია გამონაკლისი არ არის. საქართველოში, განსაკუთრებით რეგიონებში, ათასობით ქალი ასრულებს მსგავს სამუშაოს, რაც ოფიციალურად არ არის აღიარებული. გაეროს ქალთა ორგანიზაციის მონაცემებით, სოფლის რაიონებში მცხოვრები ქალები არაანაზღაურებად საოჯახო და მზრუნველობით სამუშაოებზე თითქმის ხუთჯერ მეტ საათს ხარჯავენ, ვიდრე მამაკაცები. თუმცა ეს შრომა ეკონომიკურ სტატისტიკებსა და სოციალური დაცვის სისტემებში არ მოიძებნება.

„არასოდეს მქონია დასვენების ერთი დღე მაინც ჩემს ცხოვრებაში“ - ამბობს ლალი. „თუ მე მუშაობას შევწყვეტ, სხვა ყველაფერი შეწყდება — ცხოველებიც, სახლიც, საჭმელიც და ჩემი მეუღლეც კი“.

ბევრ სოფლის თემში ქალები ასევე არიან ხანდაზმული ან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ოჯახის წევრების მომვლელები. თუმცა, საქართველოს ამჟამინდელი სოციალური პოლიტიკა სახლის პირობებში მოვლისთვის თითქმის არ ითვალისწინებს ფინანსურ ან ინსტიტუციურ მხარდაჭერას. შედეგად, ლალის მსგავს ქალებს უწევთ უწყვეტი, სრული განაკვეთით შრომის შესრულება, რაც არ არის ოფიციალურ მუშაობად აღიარებული ან ანაზღაურებადი.

გაეროს ქალთა ორგანიზაციის 2022 წლის კვლევაში განმარტებულია, რომ ქალთა აუნაზღაურებელი შრომა ის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია, რის გამოც ისინი ეკონომიკურად დამოკიდებულ პოზიციაში რჩებიან.

OECD-ის 2022 წლის აღრიცხვების მიხედვით, ევროპულ ქვეყნებში დიდი რაოდენობის სოციალური დახმარება გამოიყოფა დიასახლისებისა და შშმ პირების მომვლელთათვის. მაგალითად, დანიაში ფულადი დახმარება წლიურად 9 620 ევროს, ესტონეთში 6 600, შვედეთში კი 10 440 ევროს შეადგენს. სხვა ქვეყნებში, როგორებიცაა გერმანია, პოლონეთი და ესპანეთი, მომვლელები იღებენ მზრუნველობის პენსიას, ჯანმრთელობისა და უმუშევრობის დაზღვევას. საქართველოში დიასახლისებისა და მომვლელებისთვის მსგავსი სახელმწიფო დახმარებები საერთოდ არ არის გათვალისწინებული, ამიტომ ქალები კვლავ მძიმე და უხელფასო შრომას აგრძელებენ.

“მე არ ვნაღვლობ მხოლოდ ფულზე. მენატრება ის დრო, როცა ადამიანი ვიყავი. რაც ჩემი ქმარი ავად გახდა, ჩემი ცხოვრება კიდევ უფრო გართულდა. სახელმწიფომ თუნდაც მცირე დახმარება რომ გამიწიოს - ან თანხით მომეხმაროს, ან მომვლელი გამოგვიგზავნოს, ცოტას მაინც ამოვისუნთქებდი.“ - ამბობს ლალი.

ადგილობრივი არასამთავრობო ორგანიზაციები, მათ შორის ქალთა საინფორმაციო ცენტრი, მოითხოვს რეფორმების გატარებას, რათა ეროვნულ შრომით პოლიტიკაში დაემატოს ანაზღაურებადი საოჯახო და მზრუნველობითი სამუშაოები. გარდა ამისა, ისინი სახელმწიფოსგან მოითხოვენ სოფლად მცხოვრები ქალებისთვის საჭირო ტრენინგების, პენსიებისა და სოციალური დახმარების უზრუნველყოფას.

სანამ ქვეყნის სოციალურ პოლიტიკაში საჭირო ცვლილებები არ გატარდება, ლალის მსგავსი ქალები კვლავაც ყოველდღე იმუშავებენ ხელფასის გარეშე, დასვენების გარეშე და ხშირად აღიარების გარეშე, რაც უწყვეტად დაარღვევს მათ უფლებებს.